Kosmische deeltjes op aarde

De hoog-energetisch deeltjes uit de ruimte kunnen we niet rechtsstreeks waarnemen op aarde. Als een deeltje de dampkring binnen komt botst het namelijk met een atoom daarin en veroorzaakt een lawine van secundaire deeltjes: fotonen, elektronen en hun zwaardere verwanten, de muonen. Deze zogenaamde air-shower bevat miljoenen deeltjes waarvan een deel het aardoppervlak bereikt verspreid over een groot oppervlak. Ze kunnen worden waargenomen door een netwerk van detectoren. Zo'n waarneming is natuurlijk indirect, maar uit het dichtheidsprofiel en de aankomsttijden van de lawine van secundaire deeltjes kan men de energie en richting van het oorspronkelijke (primaire) deeltje reconstrueren.